Friday, 02 November 2018 07:28

โครงการพัฒนาต้นแบบของแบบสำรวจคุณภาพบริการสุขภาพ ในมุมมองของประชาชนผู้รับบริการระดับประเทศ

Written by
Rate this item
(0 votes)

คณะผู้วิจัย - รศ.ดร.นพ.จิรุตม์ ศรีรัตนบัลล์, ผศ.ดร. ภาวิกา ศรีรัตนบัลล์, ดร.สุวารี   เจริญมุขยนันท, ดร.กนิษชานันท์ ช่วยเรือง

30 ตุลาคม 2558

ศูนย์วิจัยเพื่อการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ   คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม   คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
และศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หลักการและเหตุผล

ปัจจุบัน ประชาชนคนไทยให้ความสำคัญกับสุขภาพ และการใช้บริการในสถานพยาบาลที่ให้บริการสุขภาพในระดับต่างๆ มากขึ้น แนวโน้มสถิติการใช้บริการสุขภาพในสถานพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนสูงขึ้นโดยลำดับ   โดยเฉพาะตั้งแต่มีหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าสำหรับคนไทยทุกคน     ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ให้ความสำคัญต่อการตอบสนองความต้องการและความคาดหวังของประชาชนผู้ใช้บริการมากขึ้น   โดยมีผู้ศึกษาและทำการสำรวจความพึงพอใจกับผู้ป่วยและผู้ใช้บริการสุขภาพอย่างแพร่หลาย ทั้งที่เป็นการดำเนินการภายในขององค์กร เช่น โรงพยาบาลต่างๆ โดยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนาคุณภาพ หรือในรูปแบบงานวิจัยที่มีการตีพิมพ์หรือเป็นวิทยานิพนธ์ในการศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก รวมถึงการสำรวจในภาพรวมโดยหน่วยงานในระดับประเทศ เช่น สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ที่มีการสำรวจความพึงพอใจของประชาชนที่มีต่อระบบหลักประกันสุขภาพทุกปี โดยมอบหมายสำนักวิจัยภายนอกให้ดำเนินการ

 

อย่างไรก็ตาม พบว่าการสำรวจความพึงพอใจของประชาชนผู้ใช้บริการที่ดำเนินการกันอยู่ มีความหลากหลาย ทั้งในเชิงเนื้อหา และกระบวนการ   นอกจากนี้ในทางเทคนิค การดำเนินการมีประเด็นที่พึงพิจารณาหลายด้าน เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีความถูกต้อง เชื่อถือได้ สามารถใช้ในการประเมินหรือสะท้อนคุณภาพของการดูแลหรือการให้บริการสุขภาพได้จริง เช่น

  • บริการที่ต้องการประเมินคือบริการอะไร มีขอบเขตอย่างไร มีคุณลักษณะอย่างไร ที่สามารถประเมินได้โดยผู้ใช้บริการอย่างถูกต้องและเชื่อถือได้
  • ความต้องการและความคาดหวังของผู้ใช้บริการที่มีต่อบริการที่ต้องการประเมินคืออะไร
  • ผู้ใช้บริการมีความรู้ความเข้าใจต่อองค์ประกอบของคุณภาพของบริการในเรื่องดังกล่าวอย่างไร มีความแตกต่างกันในกลุ่มผู้ใช้บริการแต่ละกลุ่มหรือไม่ และด้วยเหตุปัจจัยอะไร
  • ประเด็นการประเมิน นำไปสู่ผลการสรุปข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการทบทวนและกำหนดประเด็นการพัฒนาได้หรือไม่
  • ระเบียบวิธีการศึกษาดำเนินการอย่างไร ให้ได้ข้อมูลที่เป็นตัวแทนที่ดีของประชากรกลุ่มเป้าหมาย
  • ตัวแปรที่เป็นการประเมินกำหนดอย่างไร ที่ทำให้ผู้ประเมินสามารถประเมินได้อย่างถูกต้อง เชื่อถือได้   ผลการประเมินสะท้อนสิ่งที่ต้องการประเมินจริง ไม่ผันแปรไปตามความรู้สึกหรือความลำเอียงส่วนบุคคล
  • การประเมินคุณภาพจะเป็นการประเมินที่มุ่งเรื่องประสบการณ์ของผู้ใช้บริการ หรือความพึงพอใจ
  • วิธีการเก็บข้อมูล มีการดำเนินการสอดคล้องกับความสามารถในการให้ข้อมูลของกลุ่มตัวอย่างเป้าหมายหรือไม่
  • การวิเคราะห์และสรุปผลข้อมูล จะดำเนินการอย่างไร ให้อยู่ในรูปแบบที่สามารถให้ผู้ที่เกี่ยวข้องและผู้ตัดสินใจ สามารถทำความเข้าใจได้ง่าย

ในต่างประเทศ มีการดำเนินการในการพัฒนาเครื่องมือ และดำเนินการสำรวจประสบการณ์หรือความพึงพอใจของผู้ใช้บริการในระดับประเทศเช่นกัน เช่น PSQ-III(Patient Satisfaction Questionnaire) โดย RAND Health และ CAHPS (Consumer Assessment of Healthcare Providers and Systems)โดย Centers for Medicare & Medicaid Services (CMS) ของประเทศสหรัฐอเมริกา [3,4] และ NHS Surveys โดย Picker Institute Europe ของประเทศอังกฤษ การดำเนินการดังกล่าว เป็นส่วนหนึ่งของการนำข้อมูลมาใช้เพื่อประเมินผลและปรับปรุงระบบบริการ ในขณะที่อีกส่วนหนึ่ง นำมาเป็นสารสนเทศที่เผยแพร่แก่สาธารณะ เพื่อประกอบการพิจารณาตัดสินใจของผู้บริโภคในการเลือกรับบริการของสถานพยาบาลต่างๆ หรือเลือกซื้อกรมธรรม์ประกันสุขภาพ เป็นต้น [5] สำหรับในประเทศไทยก็ได้มีการนำแบบสำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้บริการมาใช้ในการสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อและการบาดเจ็บเพื่อรายงานในการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยด้วยเช่นกัน [6]

ดังนั้น ด้วยกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข มีนโยบายที่จะพัฒนาระบบการประเมินคุณภาพของบริการสุขภาพในภาพรวมของประเทศ   ความท้าทายจึงประกอบด้วยว่าจะประเมินประเด็นเรื่องใดในสายตาหรือมุมมองของประชาชนผู้ใช้บริการในระบบบริการสุขภาพที่สามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้อง และเชื่อถือได้ และด้วยวิธีการอย่างไร จึงจะได้ข้อสรุปที่เป็นตัวแทนของประชากร และสามารถดำเนินการได้โดยประหยัด และคุ้มค่า     อย่างไรก็ตาม ด้วยเวลาอันจำกัด โครงการนี้จึงมุ่งพัฒนาต้นแบบของแบบสำรวจคุณภาพบริการสุขภาพในมุมมองของประชาชนผู้รับบริการระดับประเทศเท่านั้น พร้อมทั้งทดลองใช้ในวงจำกัด เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปพัฒนาต่อ และใช้ประโยชน์ในวงกว้างต่อไป

วัตถุประสงค์ของโครงการ

            เพื่อพัฒนาต้นแบบของแบบสำรวจคุณภาพบริการสุขภาพในมุมมองของประชาชนผู้รับบริการระดับประเทศ สำหรับการรับบริการภาครัฐ โดยกำหนดวัตถุประสงค์เฉพาะดังนี้

  1. เพื่อศึกษาตัวแปรและประเด็นข้อคำถามที่มีความสำคัญที่ควรได้รับการบรรจุอยู่ในแบบสำรวจคุณภาพบริการสุขภาพ (โรงพยาบาล) ในมุมมองของประชาชนผู้รับบริการ ในระดับประเทศ
  2. เพื่อศึกษารูปแบบของทางเลือกในการตอบ ที่เหมาะสมและประชาชนสามารถเลือกตอบได้ง่าย
  3. เพื่อศึกษาทางเลือกของวิธีการในการสำรวจที่เหมาะสมสำหรับการเก็บรวบรวมข้อมูลตามแบบสำรวจที่กำหนด

ขอบเขตของการศึกษา     การให้บริการสุขภาพ ในโรงพยาบาลในภาครัฐ

ระเบียบวิธีวิจัย     ศึกษาเชิงคุณภาพร่วมกับเชิงปริมาณ

 

Read 50 times Last modified on Friday, 02 November 2018 08:07